ထိပ္ေျပာင္၊ေနာက္ေျပာင္လို႔စိတ္ညစ္ေနသလား ?

ထိပ္ေျပာင္၊ေနာက္ေျပာင္လို႔စိတ္ညစ္ေနသလား ?

             

                    က်မ ၁၄-၁၅ ႏွစ္အရြယ္။က်မရဲ့ေမာင္၀မ္းကြဲတစ္ေယာက္ ၈-၉ ႏွစ္မွာဆံပင္ညွပ္ဆိုင္က အနာစက္ေခၚတဲ့ျပည္တည္နာကူးလာပါတယ္။ (အဲ့ဒီအခ်ိန္က တစ္ခါသံုး ဒါးေတြမေပၚေသးပဲ သင္တံုးဒါး တစ္ေခ်ာင္း ထဲနဲ႔အားလံုးကိုဆံပင္ညွပ္ပါတယ္)။ သူ႔ေခါင္းတစ္ခုလံုးျပည္တည္နာေတြနဲ႔ျပည့္ေနလို႔ရန္ကုန္ေဆးရံုႀကီးအေရျပားဌာနကိုသြားျပေတာ့ ဦးေခါင္းအရည္ခြံြခြါရမယ္လို႔ေျပာလိုက္တယ္လို႔သိရ ပါတယ္။ တကယ္ေျပာတာလား၊စလိုက္တာလားေတာ့မသိပါဘူး။ သူလည္းေၾကာက္လန္႔ၿပီး ေဆးရံု မသြားေတာ့ပဲသူတို႔မိသားစုကုေနက် ျမန္မာေဆးဆရာနဲ႔ျပပါတယ္။ အဲ့ဒီေဆးဆရာရဲ့နံမည္ေတာ့ မမွတ္မိ ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့သူ႔ရဲ့ညာဘက္လက္သန္းရဲ့လက္သဲကရွည္ေနတာမို႔က်မတို႔က ဆရာလက္သဲလို႔ အမည္၀ွက္ေပးထားပါတယ္။ (ဆရာဇီ၀က အေၾကာင္းေတြဖတ္ရေတာ့မွ လက္သဲအရွည္ ထားျခင္း ရဲ့ အဓိပၸါယ္ကိုသေဘာေပါက္လာပါတယ္)။

 

 ျမန္မာေဆးဆရာဆိုေပမဲ့အေနာက္တုိင္္းေဆးဖိုးထက္ပိုေစ်းႀကီးပါတယ္။ ေဆးေဖၚဖို႔ က်ပ္ ၅၀၀ ေပးရ ပါတယ္ (ေရႊေစ်းႏွစ္ေထာင္ က်ပ္၊ေဆးထိုးခ ၅ က်ပ္)။ သူက ေဆးအတြက္ကိုယ္တိုင္ေတာထဲသြားၿပီး ေဆးျမစ္ေတြရွာၿပီးမွ ကိုယ္တိုင္ေဆးေဖၚတယ္လို႔သိရပါတယ္။ အတိုခ်ံဳေျပာရရင္သူ႔ေဆးနဲ႔ ေမာင္၀မ္း ကြဲရဲ့ေခါင္းေပၚက အနာစက္ေတြ အားလံုးေပ်ာက္သြားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့အနာေတြရဲ့ေနရာမွာ အနာရြတ္ေတြ ျဖစ္ၿပီး တစ္ေခါင္းလံုး ဆံပင္ တစ္ပင္မွမရွိပဲေျပာင္လက္ေနပါတယ္။ အဲ့ဒါနဲသူ႔ကိုေျပာျပေတာ့ ၾကက္သြန္နီ ကို ထက္ျခမ္းျခမ္းၿပီး ေခါင္းကိုပြတ္ခိုင္းပါတယ္။ အံၾသေလာက္ေအာင္ မၾကာခင္မွာ ဆံပင္ေတြ ေပါက္ လာ တာ သူ႔အရင္က ဆံပင္ထက္ပိုမ်ားတာကိုေတြ႔ရပါတယ္။ အဲ့ဒီအေၾကာင္းေတြကိုယခုတိုင္မွတ္မိေနပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ထိပ္ေျပာင္၊ေနာက္ေျပာင္သူ၊ဆံပင္နည္းသူ၊ပါးသူေတြေတြ႔ရင္ အရမ္းေျပာျပခ်င္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့

က်မေမာင္၀မ္းကြဲရဲ့အနာေရာဂါအေျခအေနေၾကာင့္လား။ သူမ်ားအေျခအေနနဲ႔မတူမွာ စိုးၿပီး မေျပာျဖစ္ခဲ့ ပါဘူး။ အခု ၾကက္သြန္နီအေၾကာင္းရွာဖတ္ေတာ့ လက္ေတြ႔စမ္းသပ္မႈတစ္ခုအရ  ၾကက္သြန္နီအရည္ နဲ႔ဦးရည္ကို တစ္ပတ္ႏွစ္ႀကိမ္ ပြတ္ေပးရာ ႏွစ္လတြင္ ဆံပင္မ်ားေပါက္လာတာေတြ႔ရတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ၾကက္သြန္နီရဲ့အျခားေသာက်န္းမာေရးအက်ိဳးျပဳအစြမ္းသတၱိမ်ားကိုလည္းေဖၚျပလိုက္ပါတယ္။

 

ၾကက္သြန္နီရဲ့က်န္းမာေရးအက်ိဳးျပဳအစြမ္းသတၱိေတြဟာအလြန္မ်ားလွပါတယ္။ သူ႔မွာအစြမ္းထက္တဲ့ ပိုးသတ္တဲ့ဂုဏ္သတၱိ (anti-bacterial) နဲ႔ အစြမ္းထက္တဲ့ ပိုးသန္႔ရွင္းေစတဲ့သတၱိ (anti-septic) ေတြရွိ တဲ့အတြက္ ၾကက္သြန္နီကို အသီးအႏွံတို႔ရဲ့ဘုရင္လို႔ေခၚပါတယ္။

ၾကက္သြန္နီနဲ႔ၾကက္သြန္ျဖဴတို႔ဟာနီးစပ္တဲ့မ်ိဳးမ်ားျဖစ္ပါတယ္။ ၾကက္သြန္နီရဲ့ အေရာင္ဟာ အျဖဴ၊အနီ၊အ၀ါ၊နဲ႔အစိမ္းရယ္လို႔ အေရာင္အမိ်ဳးမ်ိဳးရွိပါတယ္။ အေရာင္ေတြကြဲျပားသလို၊အရြယ္အစားနဲ႔အရသာလည္း အမ်ိဳးမ်ိဳးကြဲျပားပါတယ္။ ၾကက္သြန္နီမွာပါ၀င္တဲ့ ဆာဖါ (organic sulpha) မ်ားေၾကာင့္ ၎တို႔ကိုလွီးရင္ မ်က္စိစပ္ေစပါတယ္။ အမ်ိဳးအစား၊လတ္ဆပ္မႈ၊ရင့္မွည့္မႈအေျခအေန (maturity) ေပၚမူတည္ၿပီး၎တို႔ တြင္ပါ၀င္ေသာ အာဟာရ ဓါတ္အနည္းအမ်ားကြဲျပားပါတယ္။

ၾကက္သြန္နီမွာ ဗီတာမင္ ေအ၊ဘီ၊စီ၊ folic acid, calcium, phosphorus, magnesium, chromium, iron ႏွင့္ fiber ေတြမ်ားစြာပါ၀င္ပါတယ္။

  

ခရစ္မေပၚမွီ ႏွစ္ ေလးေထာင္ကထဲက ၾကက္သြန္နီကိုေရာဂါအမ်ိဳးမ်ိဳးကုသရာတြင္အသံုးျပဳခဲ့တဲ့ မွတ္တမ္းမ်ားရွိပါတယ္။ ဒုတိယကမၻာစစ္အတြင္းကဒါဏ္ရာရေသာ စစ္သားမ်ားရဲ့အနာ သက္သာ ရန္ႏွင့္အနာက်က္ရန္အတြက္ ၾကက္သြန္နီအႏွစ္ (onion paste) ကိုအသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။              

ၾကက္သြန္နီအသံုးျပဳနိုင္ေသာေရာဂါမ်ား။                                                                                                

၁။ ေသြးအားနည္းျခင္း (Anemia)- ၾကက္သြန္နီမွာပါ၀င္တဲ့ သံဓါတ္နဲ႔ folic acid တို႔ေၾကာင့္ ေသြးအားနည္းျခင္းေရာဂါကိုသက္သာေစပါတယ္။

၂။ အဆီက်ျခင္း (Anti-cholesterol) တစ္ေန႔လွ်င္ အရြယ္ေတာ္ၾကက္သြန္နီ တစ္ျခမ္း စားေပး ျခင္းျဖင့္ အဆီက်ေစၿပီး အဆီပိတ္ႏွလံုးေရာဂါကိုကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။

၃။ အေရာင္သက္သာျခင္းသတၱိ (anti-inflammmatory effect) ေၾကာင့္ အဆစ္အျမစ္ ေရာင္ ေရာဂါ (arthritis) နဲ႔ ေဂါက္ေရာဂါ (gout) မ်ားတြင္အသံုးျပဳနိုင္ပါတယ္။

၄။ ပိုးသတ္ျခင္း (anti-bacterial) ၾကက္သြန္နီဟာ ေရာဂါျဖစ္ေစေသာပိုးမ်ား၊အထူးသျဖင့္ ဆီးလမ္း ေၾကာင္းမွာ ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ (E.coli) ပိုး၊ ၀မ္းေလ်ာ္၊စမ္းကိုက္ေရာဂါပိုး (Salmonella) နဲ႔ တီဘီပိုး (TB) တို႔ကိုသတ္နိုင္စြမ္းရွိပါတယ္။

၅။ ေသြးတိုးေရာဂါ (Hypertension) ၾကက္သြန္နီအစိမ္း(၀ါ) အက်က္စားျခင္းျဖင့္ ေသြးတိုး က်ေစပါတယ္။ ေသြးၾကဲေစပါတယ္။ ေသြးေၾကာထဲမွေသြးခဲမႈမ်ားကိုလည္းအရည္ေပ်ာ္ေစပါတယ္။

၆။ အူမႀကီးကင္ဆာ (Cancer of colon) ၾကက္သြန္နီသည္ အူမႀကီးရွိ က်န္းမာေရး အေထာက္ အကူျပဳပိုးမႊားမ်ားအားတိုးပြါးေစျခင္းျဖင့္ အူမႀကီးကင္ဆာကိုကာကြယ္နိုင္ပါသည္။

၇။ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္း။ ဟင္းမ်ားတြင္ ၾကက္သြန္နီမ်ားစြာထည့္ခ်က္ျခင္းျဖင့္ ၀မ္းခ်ဳပ္ျခင္းႏွင့္ ေလလည္ျခင္း ကိုသက္သာေစပါတယ္။

၈။ ဆီခ်ိဳေရာဂါ ( Diabetes) ၾကက္သြန္နီတြင္ပါ၀င္ေသာ chromium က အင္ဆူလင္ ဓါတ္ ထုတ္လုပ္မႈေကာင္းေစျခင္းျဖင့္ ဆီခ်ိဳေရာဂါ ကိုသက္သာေစပါတယ္။

၉။ နားအူျခင္း၊နားတြင္းအသံျမည္ေနျခင္း။ ၾကက္သြန္နီရည္ဆြပ္ထားေသာ ၀ါဂြမ္းကိုနားတြင္ထည့္ျခင္းျဖင့္ နားအူျခင္း၊နားတြင္းအသံျမည္ေနျခင္းတို႔ ကိုသက္သာေစပါတယ္။

၁၀။ ဆံပင္ေပါက္ျခင္း။ ၾကက္သြန္နီအရည္(၀ါ) ၾကက္သြန္နီျဖင့္ဦးရည္ကို တစ္ပတ္ႏွစ္ႀကိမ္ ပြတ္ေပးပါက ႏွစ္လတြင္ ဆံပင္ေပါက္ေစတယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

၁၁။ အရိုးပါးေရာဂါ (osteoporosis) ၾကက္သြန္နီသည္ အရိုးပါးေရာဂါကိုလည္း သက္သာ ေစပါတယ္။

၁၂။ အေအးမိျခင္း၊ခၽြဲကပ္ျခင္း။ ၾကက္သြန္နီသည္ခုခံအားကိုလည္းေကာင္းမြန္ေစပါတယ္။ ၾကက္သြန္နီရည္ႏွင့္ပ်ားရည္ဆတူေရာၿပီးတစ္ေန႔လွ်င္ လၻက္ရည္ဇြန္းျဖင့္ ၃-၄ႀကိမ္ေသာက္ ပါက ခၽြဲမ်ားအရည္ေပ်ာ္ေစၿပီး အေအးမိေခ်ာင္းဆိုးျခင္း ကိုေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။

၁၃။ ႀကက္သြန္နီကိုေရျဖင့္ ေရထက္၀က္ခမ္းသည္အထိျပဳပ္ၿပီးေနာက္ ၎ျပဳပ္ရည္ေသာက္ေပး ပါက ဆီပူျခင္းကိုေပ်ာက္ကင္းေစပါတယ္။

၁၄။ ကာမအားသန္စြမ္းျခင္း။ ၾကက္သြန္နီအျဖဴမ်ိဳးသည္အျခားမ်ိဳးမ်ားထက္ ကာမအား သန္စြမ္း ျခင္း သတၱိပိုေကာင္းပါတယ္။

 သတိထားရန္အခ်က္မ်ား။

ၾကက္သြန္နီကိုေလသလပ္သည့္ အခန္းအပူခ်ိန္၊ေနေရာင္တိုက္ရိုက္မရေသာေနရာတြင္ သိမ္းဆည္း နိုင္ ပါတယ္။ အာလူးမ်ားနဲ႔အတူတူထားပါကအာလူးမွအဆိုဓါတ္နဲ႔ ethylene ဓါတ္ေၾကာင့္ၾကက္သြန္ နီမ်ား ပုပ္လြယ္ပါတယ္။ လွီးထားေသာၾကက္သြန္နီမ်ားအားေလလံုေသာေနရာတြင္ ၁-၂ ရက္ခန္႔သိမ္ထား နိုင္ ပါတယ္။ ၾကက္သြန္နီလွီးစဥ္မ်က္စီမစပ္ေအာင္ၾကက္သြန္နီမ်ားကိုမလွီးခင္တစ္နာရီအေအးခံထားျခင္း(၀ါ) ေရတြင္ စိမ္ၿပီးအခြံႏႊာျခင္းျဖင့္ကာကြယ္နိုင္ပါတယ္။

က်မ္းကိုး။

http://juicing-for-health.com/basic-nutrition/healing-vegetables/health-benefits-of-onion.html

ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတဲ့အခါ ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ့္ အခ်က္မ်ား

ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတဲ့အခါ ေရွာင္ၾကဥ္ရမယ့္ အခ်က္မ်ား

ေမေသာ္ on 2014-05-06 18:43

က်န္းမာေရးအတြက္ ကိုယ္လက္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တယ္၊ GYM ေဆာ့တယ္ဆိုပါစို႕။ အဲ့ဒီလို ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ၿပီးတဲ့အခါ ဘယ္လိုအရာမ်ိဳးေတြ လုပ္သင့္တယ္၊ ေရွာင္သင့္တယ္ဆိုတာမ်ိဳးကို သိထားမွသာ ကိုယ္လုပ္ လိုက္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းရဲ႕ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈကို ခံစားရမွာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေလ့က်င့္ခန္း လုပ္ၿပီးတုိင္း ဘယ္လိုအရာေတြ သတိထားရမယ္ဆိုတာ ေျပာျပေပးလိုက္ပါတယ္။

၁။ေလ့က်င့္ခန္းကို အျပင္းအထန္လုပ္ၿပီးခ်ိန္မွာ တန္းၿပီး ရပ္လိုက္တာမ်ိ ဳးမလုုပ္ပါနဲ႔။

ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ထားတာေၾကာင့္ ျမန္ေနတဲ့ ႏွလံုးခုန္ႏႈန္းနဲ႔ ေသြးေပါင္ခ်ိန္ဟာ ခ်က္ခ်င္းႀကီး ေျပာင္းလဲသြား တာမ်ိဳး မျဖစ္ေအာင္ အနည္းဆံုး ေအရိုးဗစ္ေလးကၿပီး အဆံုးသတ္ေပးတာတုိ႔၊ ဒါမွမဟုတ္လည္း treatmill ေပၚမွာ လမ္းေလွ်ာက္ေပးတာေလာက္ လုပ္ၿပီးမွသာ ေလ့က်င့္ခန္းကို အဆံုးသတ္လိုက္ပါ။



၂။အေၾကာေလွ်ာ့ဖို႔လည္း မေမ့ပါနဲ႔။

ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတိုင္း အေၾကာျပန္ေလွ်ာ့ပါ။ မလုပ္ခင္ေလွ်ာ့ထားရင္ေတာင္ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတဲ့အခါ အေၾကာျပန္ေလွ်ာ့ဖုိ႔ လိုကိုလိုပါတယ္။



၃။ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတဲ့အခါ အစားစားေပးဖုိ႔ လိုပါတယ္။

ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တဲ့အခါ ေခၽြးမထြက္ခင္ ေလာင္စာတစ္ခုအေနနဲ႔ အစာစားဖုိ႔ လိုတယ္ဆိုတာ အားလံုး သိထားၿပီးသားပါ။ ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတဲ့အခါမွာလည္း ၾကြက္သားေတြ သာမာန္ေစဖုိ႔အတြက္ ပရိုတင္းဓာတ္ျပည့္၀တဲ့ အစာေတြ စားေပးပါ။



၄။ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္တုန္းက ၀တ္ထားတဲ့ အက်ႍေတြကို ေလ့က်င့္ခန္းၿပီးတာနဲ႔ ခၽြတ္လဲပါ။

ေခၽြးေတြစို္ေနတဲ့ အ၀တ္အစားေတြဟာ ကိုယ့္ကိုေရာဂါပိုးေတြ လြယ္လြယ္ကပ္ေစႏိုင္တာေၾကာင့္ ေလ့က်င့္ ခန္းလုပ္ၿပီးတာနဲ႔ လဲပစ္လိုက္ဖုိ႔ လိုပါတယ္။



၅။ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတဲ့အခါ ေရခ်ိဳးဖုိ႔လိုအပ္ပါတယ္။

ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတဲ့အခါ ေခၽြးေတြ၊ ေခၽြးနံ႔ေတြဟာ ဘက္တီးရီးယားေတြကို ဖိတ္ေခၚေနတဲ့ အရာေတြျဖစ္ တာေၾကာင့္ ေရခ်ိဳးပစ္လိုက္တာ အေကာင္းဆံုးပါပဲ။



၆။ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ၿပီးတဲ့အခါ ေသာက္စားတာမ်ိဳးေတြ မလုပ္ပါနဲ႔။

ေလ့က်င့္ခန္းေတာ့ လုပ္ပါရဲ႕။ ၿပီးတာနဲ႔ ဘားေတြသြား၊ အရက္ဆိုင္ေရာက္သြားတယ္ ဆုိရင္ေတာ့ ေကာင္း က်ိဳးထက္၊ ဆိုးက်ိဳးကိုသာ ပိုခံစားရမယ္ဆိုတာ မေမ့ပါနဲ႔။



၇။အိပ္ေရး၀၀ အိပ္ပါ။

အိပ္ခ်ိန္ကို ဘယ္အခ်ိန္ဆိုၿပီး သတ္မွတ္အိပ္ပါ။ အိပ္ေရးမ၀တဲ့သူဟာ ခႏၶာကိုယ္က်န္းမာသန္စြမ္းဖုိ႔လည္း မလြယ္ကူတာေၾကာင့္ပါ။



Ref:womenshealthmag.com
Trend Myanmar

နာနတ္သီးျဖင့္ အသားအေရလွပေအာင္ ကာကြယ္မယ္

နာနတ္သီးျဖင့္ အသားအေရလွပေအာင္ ကာကြယ္မယ္

  

နာနတ္သီး က လူသားတို ့က်န္းမာေရးကို အေထာက္အကူ ျပဳေပးႏိုင္ ရံုသာမက၊ ပ်ိဳေမတို ့ အသားအေရ က်န္းမာ လွပေရးအတြက္ပါ ေအာက္ပါ နညး္လမ္း (၂)သြယ္ တို ့ျဖင့္ ေကာင္းက်ိဳးျပဳေပးႏိုင္ ပါသည္။

(၁) နာနတ္သီးျဖင့္ အသားအေရ တြဲျခင္း/တြန္႔ျခင္း ကာကြယ္နည္း။

နာနတ္သီးႏွင့္ သံလြင္ဆီတို ့သည္ *ေနႏွင္လ၊ ေရႊႏွင့္ျမ* ကဲ့သို ့ အသားအေရအတြက္ လြန္စြာ လိုက္ ဖက္ ညီေသာ စံုတြဲျဖစ္ပါသည္္။ ဤနည္းက မ်က္ႏွာ ႏွင့္ လည္ပင္းတစ္၀ိုက္ အေရျပားတြန္႔ျခင္းအတြက္ ေကာင္းစြာထိေရာက္မႈ ရွိေစပါသည္။ ထိုသို ့ျပဳလုပ္ရန္အတြက္ လတ္ဆတ္ေသာ နာနတ္သီးသတၱဳရည္ တစ္ခြက္၊ သံလြင္ဆီ စားပြဲတင္ဇြန္း ၁-ဇြန္း ႏွင့္ ႏွင္းဆီရည္ (ေခၚ) Rose Water စားပြဲတင္ဇြန္း ၁-ဇြန္း တို ့လိုအပ္ ပါမည္။ ေရွးဦးစြာ နာနတ္ ႏွင့္ ႏွင္းဆီရည္တို ့ကို သမေ အာင္ေရာေမႊထားပါ။ မလိမ္းက်ံခင္ မ်က္ႏွာ ႏွင့္ လည္ပင္းတို ့ကို သန္႔စင္ေဆး ေၾကာေပးရပါမည္။ (မ်က္ႏွာကို ႏို ့ျဖင့္ ေဆးေၾကာေပးႏိုင္ပါ က အာနိသင္ ပိုထူးပါလိမ့္မည္။) ေဆးေၾကာျပီးပါက သံလြင္ဆီျဖင့္ မ်က္ႏွာ ႏွင့္ လည္ပင္းအႏွံ ့ညင္သာ စြာ လိမ္းေပးရပါမည္။ အေရျပားကေန အဆီကို ေကာင္းစြာ စုပ္ယူႏိုင္ေစရန္အတြက္ စက္ဝိုင္းပံုစံ ႏွိပ္ နယ္ေပး ရမွာျဖစ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ မ်က္ႏွာကို လိမ္းေသာအခါတြင္ အေရျပား မတြဲေစရန္အတြက္ လက္ဖဝါးျဖင့္ အေပၚဘက္သို ့ ပင့္တင္ေပးရပါမည္။ ထို ေ့နာက္ နာနတ္ ႏွင့္ ႏွင္းဆီရည္ အေရာအေႏွာ တို ့ျဖင့္ လိမ္းက်ံေပးရပါမည္။ မိနစ္ ၂၀ ခန္႔ အၾကာတြင္ မ်က္ႏွာကို ေရသန္ ့ ေအးေအးျဖင့္ သစ္ေပးပါ။ ထိုနည္းအတိုင္း တစ္ပတ္တစ္ခါ လိမ္းေပးျခင္းျဖင့္ အသားအေရ တြဲျခင္း/တြန္႔ျခင္းကို ေကာင္းစြာ ထိန္း ခ်ဳပ္ႏိုင္ပါသည္။ (ႏွင္းဆီရည္ (ေခၚ) Rose Water ကို အလွကုန္ဆိုင္မ်ားမွာ အလြယ္တကူ ၀ယ္ယူ ရရွိနိုင္ ပါသည္)

(၂)နာနတ္သီးျဖင့္ ေပါင္းတင္နည္း။

နာနတ္သီးျဖင့္ မ်က္ႏွာေပါင္းတင္ေပးျခင္းက၊ ပ်က္စီးေနေသာ ဆဲလ္မ်ားကုိအျမန္ဆံုး ျပည္ လည္ျဖည့္ တင္းေပးျပီး အသားအေရႏူးညံ့ စိုေျပ၀င္းလက္ လာပါလိမ့္မည္။ နာနတ္သီးေဖ်ာ္ရည္ စားပြဲတင္ဇြန္း ၁-ဇြန္း (သို႔မဟုတ္) နာနတ္သီးမွည့္မွည့္ တစ္စိတ္ လိုအပ္ပါသည္။ အရည္ဆိုလွ်င္ မ်က္ႏွာကို လိမ္းက်ံၿပီး၊ အစိတ္ဆိုပါက မ်က္ႏွာေပၚအသာအယာပြတ္သပ္ ႏွိပ္နယ္ေပးရပါမည္။ ၁၀-မိနစ္ခန္ ့ၾကာေသာ အခါမွာ ေရသန္ ့ေအးေအးျဖင့္ သန္ ့စင္ေပးရပါမည္။(နာနတ္သီး၏ သေဘာသည္ ေစးကပ္တတ္သည္မို႔ ေရျဖင့္ ေသေသခ်ာခ်ာ ေဆးေၾကာေပးဖို႔ လိုပါမည္)။ ဤ နည္း အတိုင္း တစ္ပတ္တစ္ၾကိမ္သာ ျပဳလုပ္ေပးရံု ျဖင့္ လုံေလာက္ပါသည္။ အကယ္၍ ခႏၶာ ကိုယ္ ရွိ လက္ေမာင္း၊ ေျခေထာက္၊ ေျခသလံုး၊ ေနာက္ေက်ာဘက္ ႏွင့္ ဝမ္းဗိုက္သားေနရာတုိ႔ကို ေပါင္းတင္လိုပါက၊ နာနတ္သီးေဖ်ာ္ရည္ စားပြဲတင္ဇြန္း ၁-ဇြန္း (သို႔မဟုတ္) နာနတ္သီးမွည့္မွည့္ တစ္စိတ္တို ့အျပင္ ႏြားႏို႔ ဖန္ခြက္တစ္ဝက္ခန္႔၊ ၾကက္ဥ တစ္လံုး၊ သံပရာရည္/နႏြင္းမႈန္႕/ဂ်ံဳမႈန္႕အနည္းငယ္တို႔ ေရာစပ္ေပးၿပီးမွ လိမ္းက်ံေပးရပါမည္္။ မိနစ္ ၂၀ ခန္ ့ၾကာေသာအခါတြင္ ေရေႏြး ေႏြးျဖင့္ ျပန္လည္ ေဆးေၾကာေပးျခင္းျဖင့္ အသားအရည္ႏူးညံ ့ေခ်ာေမြ ့လာပါလိမ့္မည္ 

(အထက္ပါနည္းမ်ားအတိုင္း နာနတ္သီးအစား သေဘၤာသီးကိုလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ပါသည္)


(ေဆာင္းပါးရွင္...ေပါက္ေပါက္.. .မွ်ေ၀သည္)
မွီျငမ္း (Health benefits of Pineapples)

ေေ််ဆးေဆးဘက္၀င္ ပင္စိမ္း။

ေေ််ဆးေဆးဘက္၀င္ ပင္စိမ္း။

 

 

 

တစ္ေန႔ပန္းသီးတစ္လံုး = ဆရာ၀န္မလို။                                                                             

ေန႔တိုင္း ပင္စိမ္းရြက္ =ကင္ဆာေရာဂါမျဖစ္။                                                                                                   

တစ္ေန႔ သံပုရာသီးတစ္လံုး = အဆီမရွိ။                                                                          

တစ္ေန႔ႏို႔တစ္ခြက္ = အရိုးျပႆနာမရွိ။                                                                            

တစ္ေန႔ေရ ၃ လီတာ = ေရာဂါမရွိ။

Tulsi ဟာပင္စိမ္းမ်ိဳး ျဖစ္ပါတယ္။ သဘာ၀အေလ်ာက္ေပါက္ေသာ္လည္း ၎ကို ဟင္းခတ္ အေမႊးအႀကိဳင္၊ ဘာသာေရးႏွင့္ေဆး၀ါး အတြက္စိုက္ပ်ိဳးၾကပါတယ္။ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ား Tulsi အပင္ႏွင့္ အရြက္ကို ရွစ္ခိုး ပူေဇာ္ၾကပါ တယ္။

         ေခတ္မွီေလ့လာမႈမ်ားက ၎သည္ အနာသက္သာေစျခင္း၊ အသက္အရြက္ႀကီးသူတို႔ တြင္ ျဖစ္ေသာဆီခ်ိဳေရာဂါကိုသက္သာေစျခင္း၊ ေသြးတြင္းအဆီေလ်ာ့က်ေစျခင္း၊ ဓါတ္ေရာင္ျခည္၏ ဆိုးက်ိဳး မ်ားမွကာကြယ္ျခင္း၊အတြင္းတိမ္ျဖစ္ပြါးမႈကိုကာကြယ္ျခင္း၊ ေရာဂါပိုး (bacteria) မ်ားေသေစနိုင္ ျခင္း၊ ကိုယ္ခံအားျမႇင့္တင္ျခင္း စသည့္အစြမ္းမ်ားရွိတာကိုေတြ႔ရွိၾကပါတယ္။ ၎ရဲ့ ကင္ဆာကာကြယ္နိုင္မႈကို ေတာ့ ဆက္လက္ စမ္းသပ္ရအံုးမွာျဖစ္ပါတယ္။

၎ကိုဟိႏၵဴေဆးမ်ားတြင္ႏွစ္ေပါင္းေထာင္ခ်ီ၍သံုးဆြဲခဲ့ၾကပါတယ္။ ၎သည္ ကိုယ္ခႏၶာရွိ လုပ္ငန္းေဆာင္တာမ်ား ဟန္ခ်က္က်က်လုပ္ေဆာင္နိုင္ရန္ ညႇိႏႈိင္းေပးျခင္းႏွင့္ စိတ္ဖိစီးမႈ (stress) မ်ား ကိုကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းရာ၌လည္းပါ၀င္လုပ္ေဆာင္သည္ဟုယူဆၾကပါတယ္။ ၎ကို အေအးမိျခင္း၊ ေခါင္းကိုက္ျခင္း၊ အစာအိမ္ေရာဂါ၊ ႏွလံုးေရာဂါ၊အဆိပ္မိျခင္း၊ငွက္ဖ်ားေရာဂါႏွင့္ ေရာင္ရမ္းေရာဂါ (inflammation) မ်ားမွာအသံုးျပဳၾကပါတယ္။

၎ကို ေရေႏြးတြင္ခတ္၍ လက္ဘက္ရည္ၾကမ္းကဲ့သို႔ေသာက္ျခင္း၊ အရြက္မ်ားစားျခင္း၊ ေထာပတ္ျဖင့္ေရာ္ေႏွာ္သံုးေဆာင္ျခင္း၊ အဆီအျဖစ္ျဖင့္ေဆးမ်ားတြင္ႏွင့္ အလွဆီမ်ားတြင္ အသံုးျပဳၾက ပါတယ္။ အရြက္ေျခာက္ကို စပါးစသည့္ အေစ့အဆန္မ်ားႏွင့္ေရာ္လ်က္ပိုးေကာင္ (insect repel) မ်ား မလာေအာင္အသံုးျပဳၾကပါတယ္။

ပင္စိမ္းပင္သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံနွံ႔အျပားတြင္ ေပါက္ေရာက္ၿပီး အပူပိုင္းေဒသတြင္ ပိုမိုေပါက္တတ္ ၾကသည္။ မ်ိဳးေစ့မွတဆင့္ အပင္စိုက္ရန္ လြယ္ကူေသာအပင္ ျဖစ္သည္။ ေျမၾသဇာ အထူးမလိုအပ္လွေပ။ တႏွစ္လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္၊ သံုးႀကိမ္ အရြက္ရယူႏိုင္၏။ ေနာက္ က်လွ်င္ အလိုလို ေၾကြက်သြားသျဖင့္ ဂရုျပဳဖို႔ လိုအပ္သည္။ အရြက္ႏွင့္ အေစ့ကို ေဆးအျဖစ္ အမ်ားဆံုး အသံုးျပဳၾကသည္။

ပင္စိမ္းပင္သည္ အပင္ငယ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး အျမင့္ႏွစ္ေပမွ သံုးေပခန္႔အထိရွိ၏။ အရြက္မွာ ေသးၿပီး စိမ္းလ်က္ ႏူးညံ႔၏။ ရြက္နားမွာ လႊသြားပံုရွိသည္။ အပြင့္ျဖဴကေလးမ်ားပြင့္တတ္ကာ ရနံ႔အလြန္ေမႊး သျဖင့္ ဟင္းခတ္အေမႊးအႀကိဳင္အျဖစ္အသံုးျပဳၾကသည္။ အပြင့္မ်ား အခို္င္လိုက္ပြင့္၍ ပြင္ခ်ပ္မ်ားေပၚတြင္ အေမြးႏုကေလးမ်ားရွိသည္။ တေပါင္း တန္ခူးလမ်ား၌ ပြင့္တတ္ၾကသည္။ အရသာမွာ ပူစပ္ေသာ အရသာျဖစ္ကာ ပင္စိမ္းျဖဴ၊ ဟင္းစားပင္စိမ္း၊ ပင္စိမ္းနက္၊ ပင္စိမ္းညိဳ၊ ပင္စိမ္းႀကီး၊ ဗလရွင္ပင္ဟူ၍ ပင္စိမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိၾကသည္။

ျမန္မာေဆးက်မ္း အလိုအရ ပင္စိမ္းသည္ ပူ၏၊ စပ္၏၊ အနည္းငယ္ခါး၏၊ ေလသလိပ္ကို ႏိုင္၏၊ ဆီးကိုႏိုင္၏၊ ေလကိုသက္ေစၿပီး ေသြးကို တက္ေစႏိုင္သည္၊ ရင္က်ပ္နာ၊ အစာမေၾက၊ ခၽြဲက်ပ္နာတို႔ကို ႏိုင္၏၊ ေခ်ာင္းဆိုးနာ၊ ပိုးနာ၊ ထိုးက်င္ေသာအနာကို ပယ္ႏိုင္၏။

အစာေၾကျခင္း၊ ခံတြင္းေကာင္းျခင္း၊ အနံ႔ေကာင္းျခင္း၊ အသံသာျခင္း၊ အသက္ရွည္ျခင္းကို ရရွိ ေစသည္။ လူကို အက်ိဳးပြားေစသည္။

ပင္စိမ္းရြက္ ပင္စိမ္းေစ့မ်ားကို ျမန္မာ့ေဆးဝါးအျဖစ္ အသံုးျပဳပံုမ်ားမွာ -

(၁) နားကိုက္=ပင္စိမ္းရြက္ကို မီးအံုးၿပီး နားထဲသို႔ အရည္ ႏွစ္စက္ေလာက္က်ေအာင္ ညႇစ္ထည့္ ေပးပါ။

(၂) သြားကိုက္=ပင္စိမ္းသတၳဳရည္ႏွင့္ ငရုတ္ေကာင္း၊ ပရုတ္တို႔ကို ႀကိတ္ၿပီး အလံုးကေလးမ်ား လံုး၍ သြားပိုးစားသည့္ သြားအေခါင္းထဲသို႔ ထည့္ေပးပါ။

(၃) ကေလး ေက်ာပူ ေခါင္းပူ=ပင္စိမ္းရြက္နဲ႔ ကြမ္းရြက္ ဆတူယူ၍ က်ပ္ခိုးႏွင့္ နႏြင္းမႈန္႔ အနည္း ငယ္ျဖင့္ ေရာႀကိတ္ၿပီး လိမ္းေပးပါ။ (တကုိယ္လံုး ခပ္ပါးပါး လိမ္းေပးပါ)

(၄) ေခါင္းတျခမ္းကိုက္=ပင္စိမ္းရြက္သတၳဳရည္ လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ညႇစ္ရည္ကို ယူ၍ နားထင္ႏွင့္ နဖူးတြင္ လိမ္းေပးပါ။

(၅) ဆီးခ်ဳပ္၊ ဆီးေအာင့္၊ အသည္းေရာင္၊ အသားဝါ=ႏွမ္းေစ့ႏွင့္ ပင္စိမ္းေစ့ကို ဆတူႀကိတ္ၿပီး ထန္းလ်က္နဲ႔ေတ၍ ဆီးကင္းေလာက္ အလံုးေလးမ်ား လံုးထားပါ။ ေျခာက္ေအာင္ ေနလွန္းၿပီး နံနက္-ည တလံုးက်စီ စားေပးပါ။ ထိုသို႔စားေပးျခင္းျဖင့္ လိပ္ေခါင္းေရာဂါ၊ ျမင္းသရိုက္နာ ေရာဂါ မ်ား ေပ်ာက္၏။

(၆) သားသမီး ေဝးလိုေသာ္=ပင္စိမ္းရြက္ လက္တဆုပ္ ျပုတ္ရည္တပန္းကန္ကို ဥတုေသြး လာၿပီးသည့္ ေနာက္ သံုးရက္ဆက္တိုက္ ေသာက္ေပးပါ။

(၇) အဖ်ားနာတာရွည္=နံနက္ေစာေစာ ပင္စိမ္းရြက္သတၳဳရည္ ေၾကြဇြန္းတဇြန္းခန္႔ ေသာက္ေပးပါ၊ အဖ်ားက်သြားပါမည္။

(၈) ငွက္ဖ်ား=ပင္စိမ္း လတ္လတ္ဆတ္ဆတ္ ေလး-ငါးရြက္မွ်ကို ငရုတ္ေကာင္းေစ့အနက္ သံုးေစ့၊ တပတ္လွ်င္ ႏွစ္ႀကိ္မ္ မွန္မွန္ေသာက္ေပးပါ။

(၉) ေပြးနာ၊ အေရျပား ယားနာ=ပင္စိမ္းရြက္ကို သံပုရာရည္ႏွင့္ ေရာၿပီး ညက္ေနေအာင္ ေထာင္းပါ၊ ထိုေထာင္းထားသည့္ အရြက္ျဖင့္ ပြတ္တိုက္ေပးပါ။ အံုေပးပါ။

(၁၀)အစာမေၾက၊ ဝမ္းကိုက္=ပင္စိမ္းရြက္ျပဳတ္ရည္ကို ေသာက္ေပးပါ။

(၁၁)လည္ေခ်ာင္းနာ၊ အသံဝင္=ပင္စိမ္းေစ့ (ပင္ပြား)ကို ေရစိမ္၍ ထိုေရကို ေသာက္ေပးပါ။

(၁၂)အိုင္းအနာ၊ အဖုအနာ=ပင္စိမ္းရြက္ျပဳတ္ရည္ကို အဖုအနာမ်ားႏွင့္ အိုင္းနာမ်ားအေပၚ ဖန္ရည္ေဆးေပးပါ။ အနာ၌ ပိုးတြယ္ခဲ့လွ်င္ ပင္စိမ္းရြက္ေျခာက္မႈန္႔ကို ျဖဴးေပးပါ။

(၁၃)အေရျပားအနာမ်ား=(အေရျပားေရာဂါဟူသမွ်) ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ (၅၀)က်ပ္သား၊ ႏွမ္းဆီ(၁၅)က်ပ္သား ေရာ၍ မီးမွ်ဥ္းမွ်ဥ္းႏွင့္ ေရခန္းသည္အထိ ခ်က္ေပးပါ။ ထိုဆီျဖင့္ အေရျပားနာ၊ ယားယံနာ ဟူသမွ် လိမ္းေပးပါ။ ယင္းဆီသည္ ေရေႏြးအၾကမ္းပန္းကန္ တလံုးထဲသို႔ ဆီႏွစ္စက္ သံုးစက္ခ်ေပးၿပီး ပူပူေလး မႈတ္၍ ေသာက္ေပးပါက ႏွာေစး အေအးမိ ေခ်ာင္းဆိုးေရာဂါမ်ားကိုပင္ ေပ်ာက္ေစပါသည္။ ထိုဆီျဖင့္ လိမ္းထားပါက မွက္ ျခင္မ်ား မကိုက္ပါ။

(၁၄)ဗိုက္ေၾကာျပတ္=(ကုိယ္ဝန္ေဆာင္) ဗိုက္ေၾကာျပတ္ၿပီး ယားယံေနပါက ပင္စိမ္းရြက္ေျခာက္ မႈန္႔ ျဖဴးၿပီး ပြတ္သပ္ေပးပါ။

(၁၅)ဝက္ျခံ၊ တင္းတိပ္၊ ညႇင္း၊ အျဖဴကြက္=ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ကို လိမ္းေပးပါ။

(၁၆) ကေလး သန္က်=ပင္စိမ္းသတၳဳရည္ကို တိုက္ေပးပါ။

(၁၇)နားအူ၊ နားကိုက္၊ နားျပည္ယို=ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ကို ဇြန္းျဖင့္ထည့္၍ မီးျဖင့္အပူေပးပါ။ ထိုသတၳဳရည္ ေႏြးေႏြး ႏွစ္စက္ သံုးစက္ခန္႔ ထည့္ပါ။

(၁၈)ႏွာေခါင္းႏွာပိတ္၊ ႏွာေခါင္းအတြင္းေျမႇးေရာင္=ပင္စိမ္းရြက္ကို အေျခာက္လွန္းၿပီး ညက္ေန ေအာင္ အမႈန္႔ေထာင္းပါ။ ႏွာေဆးအျဖစ္ အသံုးျပဳပါ။

(၁၉)ငွက္ဖ်ားတုန္ခ်မ္း=ပင္စိမ္းအျမစ္ကို ေရသံုးခြက္တခြက္တင္ က်ိဳၿပီး ေသာက္ေပးပါ။ ေခၽြးထြက္လာၿပီး အဖ်ားက်သြားပါမည္။

(၂၀)ပ်ား၊ ပုရြက္ဆိတ္၊ ကင္း အဆိပ္ရွိအေကာင္ ကိုက္လွ်င္=ပင္စိမ္းပင္ ပဥၥငါးပါးကို ထုေထာင္းၿပီး အံုေပးပါ။

(၂၁)လည္ေခ်ာင္းနာ၊ ပန္းနာ၊ ေခ်ာင္းေျခာက္ဆိုး=ပင္စိမ္းပြင့္ အပြင့္လိုက္ကို ခ်င္းေျခာက္၊ ၾကက္သြန္နီႏွင့္ ထုေထာင္း၍ ပ်ားရည္ႏွင့္ ေရာ၍ လွ်က္ေပးပါ။ သလိပ္မရသည့္ ေခ်ာင္းဆိုးနာမ်ား ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။

(၂၂)သားသမီး ေဝးလိုေသာ=အမ်ိဳးသားမ်ား ပင္စိမ္းရြက္ဆယ္ရြက္ကို ေန႔စဥ္စားေပးပါ။ က်န္းမာေရးကို လံုးဝမထိခိုက္ေစဘဲ ပိုမို၍ သြက္လက္ထက္ျမက္ေစေၾကာင္း အိႏၵိယေဆး သုေတသနမွ ထုတ္ႏုတ္ေဖာ္ျပ ခဲ့၏။

(၂၃)ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္=ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ကို ပ်ားရည္ႏွင့္ ဆတူေရာၿပီး တေန႔သံုးႀကိမ္ ေသာက္ ေပးပါ။ သလိပ္ရႊင္ၿပီး ေခ်ာင္းဆိုးေပ်ာက္ေစ၏။

(၂၄)အစာအိမ္အခ်ဥ္ေပါက္ေလနာ=ပင္စိမ္းရြက္ေျခာက္ကို ေရေႏြးစိမ္၍ ေရေႏြးၾကမ္း ေသာက္ သလို ေသာက္ေပးပါ၊ ကေလးမ်ား ေလထိုး၊ ေလေအာင့္ေရာဂါပါ ေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ပါသည္။

(၂၅)အေအးမိ၊ ႏွာေစး၊ ေခ်ာင္းဆိုး=ပင္စိမ္းရြက္အစိုကို သံုးခြက္တခြက္တင္က်ိဳၿပီး ပူပူေလး ေသာက္ေပးပါ။ တုပ္ေကြးေရာဂါမ်ားကိုပင္ ေပ်ာက္ကင္းေစႏိုင္ပါသည္။

(၂၆)အဆုတ္ေရာဂါ၊ ပန္းေသ ေရာဂါ၊ မ်က္စိေရာဂါ၊ ေခ်ာင္ဆိုးပန္းနာ=ေမ်ာက္သားကိုကင္၍ ပင္စိမ္းႏိုင္ႏို္င္ႏွင့္ ေၾကာ္စားပါ။

(၂၇)ေလငန္း၊ ေလျဖတ္၊ အဆစ္ေရာင္=ပင္စိမ္းပဥၥငါးပါးကို ေရေႏြးေဖ်ာ၍ အေငြ႔ကိုရွဴေပးပါ။

(၂၈)ေျမြႏွင့္ အဆိပ္ရွိသတၱဝါ ကိုက္ခဲပါက=ပင္စိမ္းရြက္ႏွင့္ ပ်ဥ္းေတာ္သိမ္ရြက္ကို ဆတူႀကိတ္၍ ဆီးသီးလံုးခန္႔ နံနက္တလံုး၊ ညတလံုး စားေပးပါ။ ကိုက္ခံရသည့္ ဒဏ္ရာတြင္ ႀကိတ္ဖတ္ကို အံု၍ အဝတ္ျဖင့္ စည္းေပးပါ။

(၂၉) သူငယ္နာ ေက်ာပူေခါင္းပူ=ပင္စိမ္းရြက္၊ ကြမ္းရြက္၊ နႏြင္းမႈန္႔၊ က်ပ္ခိုး အနည္းငယ္ ေရာ ႀကိတ္၍ ကေလးကို ခပ္ပါးပါး လိမ္းေပးပါ။ ဦးေခါင္းမွ ေျခဖ်ားအထိ သပ္ခ်ေပးပါ။

(၃၀) မီးဖြားၿပီးစ အပုပ္ဆန္=ပင္စိမ္းရြက္ ေၾကာ္စားပါ။

(၃၁)ပန္းေသ၊ ပန္းညႇိဳး၊ ဝမ္းပ်က္=ပင္စိမ္းရြက္ကို ငါးခူ၊ ငါးက်ည္းႏွင့္ျဖစ္ေစ ဆိတ္သား၊ ခိုသားႏွင့္ျဖစ္ေစ ေၾကာ္စားေပးပါ။(သို႔) ငါးပေနာ္ႏွင့္ ေၾကာ္စားပါ။

(၃၂)ဆီးေရာဂါ=ပင္စိမ္းရြက္ရည္ လိမ္းေပးပါ။ အပူၿငိမ္းၿပီး အဆိပ္ကို ေၾကေစသည္။

(၃၃) ကင္းၿမီးေကာက္ကိုက္=ပင္စိမ္းရြက္ႀကိတ္၍ အံုေပးပါ။

(၃၄)ေခ်ာင္းဆိုးနပန္းနာ=ပင္စိမ္းပြင့္၊ ခ်င္းေျခာက္၊ ၾကက္သြန္ျဖဴ ထုေထာင္း၍ ပ်ားရည္ႏွင့္ လ်က္ေပးပါ။

(၃၅)သလိပ္ကပ္ ခၽြဲက်ပ္=ပင္စိမ္းရြက္ကို လက္တဆုုပ္ခန္႔ခူး၍ အရည္ထြက္ေစရန္ ႀကိတ္ေျခ ညႇစ္ေပးပါ။ ထြက္လာသည့္ အရည္အား ေရက်က္ေအးႏွင့္ ေသာက္ေပးပါ။ တေန႔လွ်င္ ႏွစ္ႀကိမ္ ေသာက္ေပးပါ။ ေန႔လယ္မြန္းတည့္ ေသာက္ပါ။ သံုးရက္ ဆက္ေသာက္ေပးပါ။

(၃၆)ဆီးေရာဂါ၊ ေသြးအက်ိတ္ အခဲေရာဂါ၊ ဆီးပုပ္၊ ဓာတ္ပုပ္၊ သလိပ္ပုပ္=ပင္စိမ္းအေစ့ကို အေျခာက္လွန္းၿပီး အနည္းငယ္ေထာင္းပါ၊ ႏြားႏို႔ သၾကားတို႔ႏွင့္ ေဖ်ာ္ေသာက္ေပးပါ။ အထက္ပါ ေရာဂါမ်ားသာမက ေသြးအက်ိတ္အခဲ ေရာဂါမ်ားပင္ ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။

(၃၇)ဆီးေအာင့္၊ အေမာသက္သာ=ပင္စိမ္းေစ့ကို သၾကားရည္ႏွင့္ ေဖ်ာ္ရည္ျပဳ၍ ေသာက္ေပးပါ။

(၃၈)မစားခ်င္၊ မေသာက္ခ်င္၊ အစာအိမ္ေလနာ၊ ဝမ္းနာ=ပင္စိမ္းရြက္ သတၳဳရည္ျပဳ၍ ေသာက္ ေပးပါ။

(၃၉)ႏွလံုး၊ ေက်ာက္ကပ္ေရာဂါ၊ ႏွမ္းေစ့=ပင္စိမ္းႏွင့္ ထန္းလ်က္ကို ဆတူႀကိတ္၍ ပ်ားရည္ႏွင့္ ေတပါ။ နံနက္ တလံုး၊ ညအိပ္ရာဝင္တလံုး စားေပးပါ။ ထိုသို႔ စားေပးျခင္းျဖင့္ သြားဖံုးေရာင္ျခင္း၊ သြားကိုက္ျခင္း၊ နားကိုက္ျခင္းမ်ားအျပင္ ေပြး၊ ဝဲ၊ ႏွင္းခူနာႏွင့္ ျမင္းသရိုက္ေရာဂါမ်ားကိုပါ ေပ်ာက္ ကင္းေစပါသည္။

(၄၀)သားက်ည္းကိုက္၊ သားအိမ္ေလွ်ာ၊ ႏို႔ေခ်ာင္းပိတ္၊ ဆီးေအာင့္=ပင္စိမ္းရြက္ကို ငါးက်ည္း ေျခာက္ႏွင့္ေၾကာ္စားေပးပါ။ ထိုသို႔ စားေပးျခင္းျဖင့္ မီးဖြားၿပီးစ အပုပ္ဆန္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ားပင္ ေပ်ာက္ကင္းေစပါသည္။ အစားမွား၍ ေဆးမွား၍ ေအာ့အန္ျခင္းမ်ားကိုပင္ ေပ်ာက္ကင္းေစ၏။

က်မ္းကိုး။

၁။ ေဆးဖက္ဝင္ ပင္စိမ္းပင္ http://www.mawluu.com/2011/07/blog-post_8475.html
ကသစ္ဦး(က်ိဳင္းတံု) (သူရဇၨ ၂၀၀၃-စက္တင္ဘာ)
၂။ http://en.wikipedia.org/wiki/Ocimum_tenuiflorum
၃။ Basil (ပင္စိမ္းေမႊး) http://arogyamonline.com/commodity/materials/?raw=1

Sihna Hanmual Sheol (Not Hell)

Jesuh in zong hanmual lampi tawn…1 Pet.3:18-20.
“…Mite in ama’ leitung pumpi that a, ahi zongin Pasian in kha nuntakna a pia hi. Tua kha nuntakna tawh va pai-in thongkia in a om khate kiangah thu va hilh hi. Noah in teembaw a bawl hun laitakin Pasian in lungduai takin ngak hi napi-in hih kha a nei mite pawlkhat in Pasian’ thu manglo uh hi. Teembaw sungah a om mi giat bek, tui in a suakta sak hi – being put to death in the flesh but made a live in the spirit, in which he went and proclaimed to the spirit in prison, because they formerly did not obey, when God’s patience waited in the days of Noah, while the ark was being prepared, in which a few, that is, eight persons, were brought safely through water”.

Thongkia in a om khate (spirits in prison)
Hih thu tawh kisai khiatdaan (interpretation) nam thum bang om hi. Tuate’ lakah pomzia dik pen ih gen ding hi. Hih Lai Siangtho mun ah “thongkia khate” a cih ciangin thumanglo vantung mite a cihna hi loin Noah hun lai-a thu umlo mite a vagen, a vakawk kik ahi hi. Tua mite ii khate tu-in ahih leh thong (prison/hell) sungah a om ta uh ahi hi. Thong le han kibang lo. Hell le han zong kibang lo hi. Ahi zongin hell le thong a cihnopna kibang hi. Han + mi khempeuh. Hell + thu umlote bek.

Mi bangin ong pianma Khrih’ Lungdamna Thu (Christ, “in the Spirit”- 3:18)
Noah hun lai-in Khrih in a Kha tawh Noah tungtawnin Kha Gupkhiatna thu na tangko khin zo hi napi-in tua hun lai-in Noah tungtawn in Khrih in a Kha tawh a gen gupkhiatna thu a za mite in thudon lo uh ahih manin tua mite’ khate tu-in thukhenna thuakin thong sungah a om uh ahi hi, cihna hi zaw a, Jesuh Khrih a sih khit nithum sung Noah hun ma ciangcianga misi thu umlote’ tunna hell sung tung khate kiangah va pai a cihna hi lo gige hi.

 

Tua kha nuntakna tawh va pai-in thongkia-in a om khate’ kiangah thu a va hilh hi, a cih ciangin tu laitaka hell sungah a om khate tungah a beisa hih mite a nuntak hunlai un Khrih in Noah tungtawnin thu a va hilh khitsa ahihi, a cihna hi zaw hi. Tangtawng pek panin Khrih pen kamsang, siampite’ tungtawnin na kipholaka tu-in Noah tungtawnin zong hua hunlai mite ahi, tu-in hell sungah a om khate kiangah hia hun lai-in Khrih in a kha tawh Noah tungtawnin Lungdamna thu a va gen khitsa ahihi, a ci nuam ahihna thu hih Lai Siangtho mun ii gen nop bulpi na hi gige hi.

Christ, “in the spirit” (1Pet.3:18), proclaimed the gospel “in the days of Noah” (v. 20) through Noah. The unbelievers who heard Christ’s preaching “did not obey…in the days of Noah” (v. 20) and are now suffering judgment (they are “spirits in prison,” v. 19).

Lungdamna Thu thongkiate’ tungah a va genna (Preached to the spirits in prison – 3: 19)
Hih Lai Siangtho mun pen sih nung ciangin hell sung pan Khrih ong gupkhiatna (second chance) om thei lai hi, cih thu hilh nadingin mi pawlkhat in siksan uh hi. A sihna le a thawhkik hun kikal ni thum sungin amaute’ cih bangin Jesuh pen Noah hun ma-a a si khate’ kiang hell sungah hi taleh thongkia vantung mite’ kiang hell sungah hita leh va pai lo hi. Sih nung ciangin gupna second chance om thei nawn lo hi. Sih khit ciangin Jesuh in Lungdamna thu va tangko san nawn lo zawin thu a va khen hi ta hi. A kipatcil panin a tawp dongin Jesuh kilaitaat Gupkhiatna a om tawntung khin ahi hi. Singlamteh le Thawhkikna hun ma pen ento enkhol upna hi a, tua khit bel enkik ensuk upna tawh kalsuan hun ahi hi. A upna thu tawh a kipel kuamah om thei lo hi. OT looks forward faith. NT looks back faith. It’s the same. Topa Jesuh a sih sungin misite’ kiangah lungdamna thu va tangko cih pen hih LST mun tawh kituak lo hi (Lk. 16: 26; Heb. 9: 27). Ih Lai Siangtho bulphuhna in a gennop thu bulpi pen ahih leh sih khit thu ding pen sihma thu tawh kikhen ahihna hong lak nuam lua na hi gige hi.

Lungdamna thu thongkia khate’ kiangah va tangko cih ciangin Jesuh in a Kha tawh mi bangin ahong pian ma-in, Noah tungtawnin hih thongkia khate tungah a nuntak lai un Lungdamna thu a genkhit sa (preincarnate preaching) ahi hi, cihna hi zaw hi. Hih LST mun pen Jesuh’ sihna pan thawhkik ma ciang hun (preresurrection preaching) hi taleh, Thawhkikna pan vankahna thu (postresurrection preaching) hi talehte tawh kisai lo zawin, Jesuh mi bangin ong pian ma, Thuciam Masa (OT) sung khempeuh ah Kamsangte Siampite’ (gentehna: Noah, Abraham, Moses, Samuel) tungtawnin Lungdamna thu a tangkoko khin ahihna a gen nuam, a kithei sak pha nuam ih hihi.
The section refers to preincarnate preaching (i.e., that Christ preached through Noah (cf. 2Pet. 2: 5) to Noah’s wicked contemporaries while they were still alive). He called them to repentance, but they disobeyed and are now imprisoned.

Thukhupna
Jesuh in a sih khit ciangin a mah tawh kikhai khawm a ziat lam pa’ kiangah “…Tuni in Paradise-ah kei tawh na omkhawm ding hi,” ci hi (Lk. 23: 43). Jesuh Hell sungah pai lo hi cihna kilang pah hi. Hebrew lai-in Sihna Hanmual pen “Sheol” kici hi. “Sheol” a cih ciangin Zopau iin “Hanmual” kici thei hi. A zawng, a hau, a pil, a mawl, midik, migilo hanmual (grave) ah a kibangin kizuan ciat hi. Hanmual panin lampi nih a om kik hi pan bek hi. Heaven or Hell. LST pawlkhatte’ teikhiatna sungah (gentehna: KJV-Ps.16:10; 139:8; Pro. 23:14; Jonah. 2:2; Hab.2: 5) “Sheol” pen “Hell” (Hades) cih bangin letkhiat mang khit ahih manin a taktak ciangin “hell” le “hanmual” thu kilamdanna thu kikhen khial, kitel khial sak pahpah hi. Hanmual paina pen Zomite in leisung galkap tum peuh zong ih ci thei hi. Thu ummite’ adingin hanmual pen vantung lampi ahi hi. Thu umlo mite adingin sihna hanmual (sheol/grave) pen hell tawh a kiza kim suk pah na hi leuleu hi. Topa ahih leh bel hell sung tung lo, pai lo a, mawhneite’ tang dingin sihna a thuak bek ahi hi. Ahi zongin mikhempeuh um tawh um lo tawh sihna hanmual (sheol=the realm of the death) tawn kim ciat ding uh hi. Jesuh zong sihna hanmual tawnin leisung galkap nithum sung a tum sungin hell sung a va pai hi loin, Paradise ah om hi.

Tona (Challenge): Gennop bulpi ah, sih nung ciangin lungdamna thu tangkona om nawn lo hi. Koi LST mun ah kigen lo hi. Jesuh hell sungah pai dihdih nawn lo, sih nungah lungdamna thu tangko dihdih nawn lo hi. Sih khit ciangin gupna (second chance) om nawn lo hi ih cih ciangin bang phattuamna om hiam? Nuntak hun tom kal sungin Lungdamna thu tangko ding, up ding ih vaipuak a phatmawh mahmahna (urgency of Gospel preaching), mawhna thaanghuai lua ahih manin mawhna thu genna hangin mite kisik ding hun hoih muhsak kholhna (the seriousness of sin and chance to repentance) le sih ma-in gup ngah kiciat ding a kul mahmahna (the assurance of Salvation) thute hong kimu sak thei ahih manin hih thu gencianna in phattuamna tampi om sak hi cih tona (challenge) manpha ahi hi. Topa’ Kha Siangtho in a tel dingin hong lawng ciat ta hen!

 

Evan. Suang Dal

Thukhel nono General Knowledge (Part 1)

1. Kum 1838 a France gam kidona -a Mexican General Antonio Lopez de Santa Anna nakpi takin liam a, a khe kitan hi. A khe pen gammithupi te vui bangin kiphum ngiat hi. Mexico khuapi ah Band Party tawh thupi takin a khe langkhat kivui hi.

2. Australia mi Adam Rainer mineu leh milian hikhawm hi. Kum 1920 a kum 21 a phak laiin ft.3 leh inches 10 bek pha napi khang vat in ft.7 leh inch 1 pha ziau hi. Kum 51 a phak in si in a sih laitak ft.7 leh inches 8 in sang hi.
 
3. Napoleon pen galkap hangsan leh lau neilo himahleh zawhngeu(cat) lau cihtakin lau hi.
 
4. Ziatlam khut a zangte’n a ha veilam tawh ann hai uh a, veikhawi ten taklam ha tawh ann hai uh hi.
 
5. North Vietnam President lui Ho Chi Minh nidangin London khuapi a Carlton Hotel ah annhuan te’ sawltakin awm ngei hi.
 
6. Mihing za ah 17(17%) pen veikhawi ahi uh hi.
 
7. Queen Elizabeth I pen khuta bulh nai(watch) a nei masa pen ahi hi.
 
8. King Edward VII in Sandringam a- a inn ah a hawh(leengla) peuhmah a gihna leh a sanna(weight&height) ciaptehsak hi.
 
9. China gam makai Mao Tse Tung in a ha nawt ngei vetlo hi. Sahang in zong a ha a nawt lam thei ngei keng ci mawk hi.
 
10. Walt Disney in minute 2 hal ta in a khut sil hi.
 
11. Leitunga mi hau pawla kigen Aristotle Onassis kum 23 a phak in Buenos Aires khuapi a restaurant khatah kuangsil hi bek lel hi.
 
12. Pope Benedick IX pen Pope khempeuh lak pan a naupang pen ahi hi. Kum 1032 in kum 11 bek pha pan in Pope dingin kiteel hi.
 
13. Napoleon leh Hitler ten ciltang khat bek nei mawk uh hi.
 
14. Albert Einstein in mawza bulh ngei vetlo hi.
 
15. Kum zalom 18 hunlaia Russia gam Shuya khua nupi khat in ta 69 nei hi.
 
16. Leitunga nupi leh papi naupang pen China gam mi hi in kum 9 leh kum 8 bek ahi uh hi. Kum 1910 in ta nei uh hi.
 
17. Leonardo da Vinci limsuaih Mona Lisa a lei masa pen France kumpi pa Francis I ahi hi. Kisil na khan a khai dinga alei ahi hi.
 
18. Italy mi violin tum leh laphuah siam Giuseppe Tartini la ngaih pen “The Devil’s Sonata” a music leh a aw khempeuh a mumang in mu khawl hi.
 
19. Leitungah kilemna leh muanna a awm theih nangin India mi khat Lotan Baba in kum 1993 in Bandage tawh a khuk leh kiu tuam in London khua sung tai 3 a gamla ah ki lumkhuk hi.
 
20. Manchester a siampi khat rev. Geoffrey Howard in kum 1975 in wheelbarrow sawn kawmin Sahara sehnel tai 2000 kantan hi. Ni 93 sung tak pai zen hi.
 
21. Charles Creighton leh James Hagris te nupa in kum 1930 in Model A Ford motor tawh New York pan a back in Los Angeles ciang pai uh hi. A tai sungun motor engine sisak lo uh hi. Hih khua nih kikal pen tai 2462 in kigamla hi.
 
22. Kum 1900 in Austria mi Johann Hurlinger , Vienna leh Paris kikal tai 870 a khe vantunglamah lam to in a khut bek tawh pai hi.
 
23. Antonio Gomes dos Santos zong kum 1988 in Lisbon Bazar ah tangvet lo in nai 15 sung ding hi.
 
24. Harry Stevens kum 103 a pha khat leh Thelma Lucas kum 84 a pha kum 1984 in kiteeng uh hi, upa tuak ngel uh cih ding hi.
 
25. Louis XVI leh Marie Antoinette te’ nupa in a kiteen ua kipan kum 7 dong sex zangkhawm lo uh hi.
 
26. China gamah nisim in nupa kawp 26,000 kiteeng om den dan in kituat hi.
 
27. Belgian kumpi Leopold II kum 1853 a Marie Henrietta tawh a kiteen nang uah a cina ahihmanin kikhopna ah pai thei lo hi. Ama’ tang dingin Austria kumpi pa sanggam Arch duke Charles ki ding sak hi.
 
28. France gam mi Fabien Pretou ft.6 leh inches 2 a sang in Natalie Lucius ft.3 leh inch 1 a sang kum 1990 in kiteeng uh hi. Nupa sandan kikim lo mah mah pawl hi kha unteh.
 
29. England kumpi George I in a zi Dorothea kum 30 sung jail ah khum hi. A sih ciangin lungdamna lahna in Theatre ah drama en hi.
 
30. Kum 1976 in Los Angeles khua a secretary Jannene Swift in suangtum kg 20 vala gik khat kumpi theihpihna tawh pasal dingin nei(teenpih) hi. Mopawi ah mi 20 val paikhawm thei uh hi.
 
31. Kum 1980 in Brighton khua-a Harry Bidwell, kum 101 a upa in a zi kum 65 khen vial hi. Kum 1984 in zong Wisconsin khua-a Simon Stern kum 97 mi azi Ida kum 91 in ciahsan vial hi. Zi/pasal dang a muzo lai zen tam uh maw?
 
32. America gamah a taangpi thuin nupa kawp khat pen kum 9 leh kha 4 sanga tamzaw kiteeng zo lo in kikhen pah pah uh hi.
 
33. Virginia state a park ranger Roy C. Sullivan kum 1942 leh kum 1977 kikal in kek in sagih vei deng mah leh a khepi cin khat leh a mitmul bek taan hi. Sihna dinga kilawm pan in tam veipi a sihloh khitciangin kum 1983 in a lawmngaihnu in khen ahihmanin a lungsim na lua in kiawk lum hi.
 
34. British Merchant Navy a seem Poon Lim leitung galpi nihna hunlai in a tembaw uh torpedo tawh a kikap siat khitciang tembaw kisia themah kiluai in ni 133 khitciang in kihonkhia thei pan hi.
 
35. Kum 1972 in Yugoslavia air hostess Vesna Vulovic Czechoslovakia gam tai 6 a sanna pan a vanleeng uh DC-9 kia sukin Parachute lo tawh tuak in cidam takin leilak tusuk hi.
 
36. Spain gam kumpinu Queen Juana kum 1906 a a pasal sihin a pasal luang phum ding phallo hi. A pasal luang hankuangah koih in a paina peuhah puasak kawi kawi hi.
 
37. Kum 1788 a Austria leh Turks te Karansebes a akido lai un Austria galkap ten amau pawl mi 10,000 that uh hi. Zukham lua uh ahihmanin ki haih gawp uh hi.
 
38. Kum 1836 a Mexico leh Texas galkapte’ kidona ah Mexican General pa in a galkap te sunin tawldam takin ihmu sak hi. A ihmut laitak uh Texas galkap ten tuak kha in minute 18 sungin a vek un lehheen khin man uh hi.
 
39. Leitung kidona lian lakah kum 1896 a England leh Zanzibar kidona sawtlo pen hi. Minute 38 sungin Zanzibar tembaw kap uha tui sungah tum ahihmanin kidona a tawp hi ziau hi.
 
40. Kum 1571 a Battle of Lepanto kici ah Turks leh Austria galkap te kido uh a, Turks ten thautang nein awn lo uh ahihmanin Autria galkapte lingmaw pum khawng tawh deng gawp uh hi.
 
41. Madagascar kumpinu Queen Ranavolona in ama’ khua leh tui a mumanga a muh khak peuhmah thah dingin thupia meng meng hi.
 
42. Aigupta kumpu King Menephta in Libya galkap te tawh a kido na ua gualzawhna phawk tawntung nangin Libya galkap a thahte uh a zang(penis) 1300 tak inn ah pua in ciahpih hi.
 
43. France kumpi Louis XIV a picin khit thumvei bek kisil hi. Lupna 413 nei in a vekin lumkim hi.
 
44. Kum zalom 18 na hunlai in Haiti kumpi Henry Christophe in a galkap te kawl(kham)/ken ft.200 a sang ah tuak dingin thupia hi. Kumpi pa’ thumang khempeuh kialum uh a, thumang lo khempeuh kumpipa in thah dingin thupia hi.
 
45. Kumpi Henry azi Anne Boleyn a ngawng a kitan laitak Tennis kimawl dingin paikhia hi. Hot sawm khollo hileh kilawm.
 
46. Russia kumpi Peter the Great in azi Catherine ii’ lawmngaihpa William Mons a lu tansak in kuang sungah zucil tawh diah hi. A zi uilenu ahihlam a phawk den nangin a lupna kiang dawhkan ah sawtpi tak koih hi.
 
47. Kum 1607 in Poland kumpipa Augustus II in ta 300 nei in tua lak pan azi tawh a neih khat bek ahi hi.
 
48. China kumpi Shih Hu in pawi bawl nangin a khua leh tuite gou zel hi. Nungakno te a sa limas diak hi. A ngawng tan in a sa meh dingin huan zel uh hi.
 
49. George IV in a luppih numeite a samzang khatta laksak in envelope ah thun zel hi. A sih ciangin a lupna khan ah tua envelope 7,000 om hi.
 
50. Turkey kumpi Sultan Mustapha III in ta 582 nei in a vekin pasal vive ahi uh hi.
 
51. Kumpi Genghis ii’tupa Timur the Lame in kidona ah a mi thahte’ lu Polo Ball dingin zang hi.
 
52. Russia kumpi Ivan in Moscow khuapi a St. Basil biak Inn hoihsa mah mah ahihmanin tua banga hoih akibawl kik loh nangin St. Basil Biak Inn a bawl architect nih a mit khelkhiat sak hi.
 
53. Pope Paul III in khasum a piakkhiatna a ciaptehna ah numei kizuakte min 45,000 tuang hi. Numei kizuakte khasum pia zel ahi mai tam?
 
54. Kum 1471 in Switzerland gam Bastle khua-a akpa khat a tui manin Pasian bawlzia palsat ciin court in convict hi. Ngia tuvun silh ci uh a, hallum uh hi.
 
55. US President Eisenhower in zawhngeu hua ngiat ahihmanin a gamsunga zawhngeu lut peuhmah thah dingin thupia hi.
 
56. Kum 1983 in Spain gam Seville khua ah Alsatian ui khatin nupi khat ii’ bag khai laksak(sut) ahihmanin kiman in police ten vanguk thubuai bawlsak uh hi.

57. Indiana state sung South Bend khua-ah zawng khat in za tep ahihmanin jail ah sawtpi kikhum hi.
 
58. Kum 1857 in America galkap khat in Sakol khat sex zatpih ahihmanin a nih un thah dingin thukikhen hi. A mipa taimang man ahihmanin a sakol kikhailum hi.
 
59. New Zealand court tual lopa a pet bawngpi ni nih sung Jail ah kikhum hi.
 
60. Mihing picing khat luang kihalna vaap pen Kg nih leh a lang bang pha hi.
 
61. Leitung bupah nisim in amau leh amau kithat mi 1000 bang om den hi. Monday a kithat tam pen banah khadang te sangin April kha sunga kithat tam se hi.
 
62. Amau leh amau a kithat she thum suah she khat numei hi in amau leh amau a kithah sawm she thum suah she khat pasal ahi uh hi.
 
63. Leitung bupah second khat sungin mi 3 pian beh den in mi 1.33 si zel uh hi. Second simin mi 2 bang pung den cihna hi.
 
64. Roman Emperor Claudius a siavuan pa in a luak theih nangin akmul tawh a dang a holh leh valh kha in sihlawh hi.
 
65. Nicolas Breakspear, Pope Aldrian IV pen Pope lak pan tho leeng valh khakmana si a omsun ahi hi.
 
66. Radium mukhia pa Madame Curie pen Radiation hanga si masa pen ahi hi.

67. Kum 1985 in New Orleans Lifeguard te kumkhat sunga tuikia a omloh lungdamin party uh hi. Nitak a ciah ding uh ciangin a lawm khat uh muzolo uh in tui sungah a kia na hi gige hi.
 
68. Pope John XIII mi zi khat tungah bawkkhup kha ahihmanin a pasal hehin that hi.
 
69. America gam sapel siam Marino Malerba in a sak suangtunga om Sazuk a kap leh tuksuk in amah delhlum hi.
 
70. Alexander the Great zudawn kidemna ah kihel in tamdawn lua ahihmanin sihlawh hi.
 
71. Viscount Parmerston billiard table ah nungak khat tawh sex a zat laitak un a lungtang khawlin si dih dih hi.
 
72. Pope dinga kiteel lakah Stephen II bekin Pope sem lo hi. Pope dinga a kiteelcin nitak 23rd March, 752 kum in si hi.
 
73. Pope Alexander VI in a cardinal te dawn dinga a koih tul dawn kha ahihmanin sih lawh hi.
 
74. France President Felix Faure kum 1899 in Paris khuapi ah numei kizuak khat tawh sex a zat laitak in si hi. A zang(penis) awk ahihmanin Operation theatre ah kilakhia hi.
 
75. Edward zi Queen Eleanor in a pasal tul lauhuai in tuam cih a theih tak ciangin a pasal citunga om tul tawpkhia hi. A pasal a si ding kimlai honkhia mah leh aman sihlawh hi.
 
76. Czech nupi khat Vera Czermark in a pasal omdan a cimtak luat manin amah leh amah kithah sawm hi. Prague khuapia a teenna inn that thumna pan in a tuah suk leh inn nuai lama a pasal lampai lai deng kha sukin a pasal si in amah silo hi.
 
77. Russia kumpi Csar Peter III a sihkhit kum 34 ciangin a hankuang kihong kikin, kumpi lukhu kikhusak pan hi.
 
78. Tuma kum 4000 lai pek in Egypt ten siklumsa tawh sam kiilsak uh hi.
 
79. Kum zalom 16 na hunlai pekin Italy gam numei ten a ha uh colour tawh zem uh hi.
 
80. French Philosopher Voltaire in ciangkhut 80 nei hi.
 
81. Phillippine President Ferdinand Marcos zi Imelda Marcos in nawituam(bra) vom 500 nei in khat bang bullet proof hi deep hi. Khedap zong bulh 3000 bang nei hi.
 
82. Designer Andre Van Peir in diamond bra bawlin India sumin Rs. 43,48,70,000 man hi.
 
83. Numei a tamzaw ten a nuntak sungun muknuh(lipstick) 2.73 kg zang bei man uh hi.
 
Pau Tun Thang